Τηλ. Επικοινωνίας

25210 24688

Ο λογαριασμός μου

είσοδος | εγγραφή

Αναγνωρίζοντας τον τύπο και τα αίτια της ακμής…

Η ακμή είναι ένα πρόβλημα που έχει ταλαιπωρήσει τους περισσότερους, αν όχι όλους τους ανθρώπους στην εφηβική τους κυρίως ηλικία. Ας ξεκινήσουμε το αφιέρωμα μας ξεδιαλύνοντας μερικές βασικές έννοιες που θα μας βοηθήσουν να την καταλάβουμε.


Η ακμή είναι μια μορφή δερματίτιδας των τριχοσμηγματογόνων πόρων. Δύο είδη βλαβών συνδέονται με την ακμή και συγκεκριμένα οι κυστικές βλάβες (μαύρα στίγματα ή μικρο-κύστες) και φλεγμονώδεις βλάβες. Το συνηθέστερο σενάριο είναι η συνύπαρξη και των δύο βλαβών, γνωστή ως μικτή ακμή. Η ακμή δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Το δέρμα μας στο μικροσκόπιο

  • Οι τριχοσμηγματογόνοι θύλακες είναι μικροί αδένες που μοιάζουν με μικροσκοπικές σακούλες ανοιχτές στην επιφάνεια της επιδερμίδας. Περιέχουν τους σμηγματογόνους αδένες που παράγουν το σμήγμα. Οι τριχοσμηγματογόνοι θύλακες υπάρχουν κυρίως στο πρόσωπο και τον κορμό του σώματος. Στην πραγματικότητα, ολόκληρο το σώμα είναι καλυμμένο από τρίχες, ωστόσο οι πολύ λεπτές και μικρές δεν είναι εύκολα ορατές με γυμνό μάτι.
  • Το σμήγμα είναι μια ουσία αποτελούμενη κυρίως από λιπίδια, η οποία εκκρίνεται από τους σμηγματογόνους αδένες στη βάση κάθε τρίχας. Σε συνδυασμό με τον ιδρώτα, προστατεύει την επιδερμίδα από την αφυδάτωση και από τις εξωτερικές επιδράσεις.
  • Οι πόροι είναι μικρά, αόρατα ανοίγματα των αδένων του δέρματος, που βρίσκονται στην επιφάνεια της επιδερμίδας. Αποτελούν τη διέξοδο του ιδρώτα και του σμήγματος που εκκρίνονται από το σώμα. Το μέγεθος των πόρων σε κάθε πρόσωπο ποικίλλει από άνθρωπο σε άνθρωπο, και σχετίζεται με κληρονομικά χαρακτηριστικά περισσότερο.
  • Η λιπαρή επιδερμίδα συνήθως συνεπάγεται μεγάλους πόρους, ενώ η ξηρή μικρούς σε διάμετρο. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί η ξηρή και η λιπαρή επιδερμίδα να συνυπάρχουν σε διαφορετικές περιοχές του προσώπου. Τότε κάνουμε λόγο για μικτή επιδερμίδα. (επισκεφτείτε το δερματολόγο σας για να προσδιορίσετε με ακρίβεια τον τύπο της επιδερμίδας σας)

P. Acnes

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την εμφάνιση της ακμής, οι οποίοι συνδέονται με τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό του Cutibacterium acnes ή αλλιώς Propionibacterium acnes ενός αναερόβιου gram-θετικού βακτηρίου που υπάρχει φυσιολογικά σε διάφορα σημεία του δέρματός μας. Η απόφραξη των πόρων, η υπερβολική ποσότητα σμήγματος που παράγεται από το πρόσωπό μας ή άλλου υλικού που εμείς προσθέτουμε στο πρόσωπό μας μπορεί να κάνει το βακτήριο αυτό να πολλαπλασιαστεί πολύ περισσότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα και να δημιουργήσει τα συμπτώματα της ακμής.


Το βακτήριο λοιπόν προϋπάρχει σε όλους μας, και δεν εξαλείφεται ποτέ,  είναι φυσιολογικό να βρίσκεται στο δέρμα μας. Ο σκοπός μας είναι να καταπολεμήσουμε τα αίτια εξαιτίας των οποίων το βακτήριο αυτό πολλαπλασιάζεται σε βαθμό μεγαλύτερο από το συνηθισμένο και προκαλεί την εμφάνιση της ακμής.

Σοβαρή ή ήπια ακμή;

Συνήθως η ακμή χαρακτηρίζεται ως ήπια, μέτρια η σοβαρή ανάλογα με την έκταση των συμπτωμάτων, δηλαδή το εάν έχουμε η όχι σπυράκια με ή χωρίς πύον και σε τι έκταση και ακόμα περισσότερο αν έχουμε ή όχι κύστες, κλειστές, οι οποίες παραμένουν στο δέρμα επί αρκετό χρονικό διάστημα.

Στις πιο ήπιες περιπτώσεις παρατηρούνται λίγοι μόνο οι φαγέσωρες, ανοιχτοί ή κλειστοί, χωρίς εξέλιξη στις βλάβες της φλεγμονώδους ακμής . Οι φαγέσωρες είναι μικρά κεράτινα βύσματα, μεγέθους 1 ως 3 χλστ. που φράσουν τον τριχοσμηγματογόνο πόρο. Όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση σπυριών. Οι φαγέσωρες ονομάζονται συνήθως μαύρα στίγματα, λόγω του χρώματός τους, που οφείλεται στην οξείδωση των λιπιδίων του σμήγματος.

Από αριστερά προς τα δεξιά, κλειστός και ανοιχτός φαγέσωρας, οζίδιο και κύστη. Ανάλογα με την έκταση των αλλοιώσεων και των τύπων τους, η ακμή χαρακτηρίζεται ως ήπια ή σοβαρή και ως φλεγμονώδης ή μη-φλεγμονώδης.

Με την εμφάνιση των συμπτωμάτων ειδικά αν πρόκειται για παιδιά κάτω των 13 ετών και ειδικά εάν αυτά πάρουν έκταση, επισκεφτείτε το γιατρό σας. Υπάρχει εξάλλου η περίπτωση να έχετε κάποια άλλου τύπου δερματολογική πάθηση που μοιάζει με την ακμή ωστόσο χρειάζεται άλλη στρατηγική αντιμετώπισης (δερματοπάθειες που συγχέονται με την ακμή είναι η διαπυητική ιδρωταδενίτιδα, η ψευδοθυλακίτιδα και πολλές άλλες). Επιλέξτε εκείνο τον τύπο θεραπείας που θα μπορέσετε να ακολουθήσετε για όλη την προτεινόμενη από το γιατρό διάρκεια και όχι μόνο για τον πρώτο μήνα αλλά και αυτόν που θα εντάξετε εύκολα στην καθημερινότητά σας. Σε κάθε περίπτωση θυμηθείτε πως η θεραπεία κατά κανόνα διαρκεί αρκετές εβδομάδες και τα τελικά αποτελέσματα θα είναι ορατά μετά από λίγους μήνες. Μην εγκαταλείπετε την προσπάθεια μέσα στον πρώτο μήνα που συνήθως δεν υπάρχουν θεαματικά αποτελέσματα!

Ακμή στην εφηβεία

Η ακμή είναι ιδιαίτερα κοινό φαινόμενο κατά την εφηβεία και βελτιώνεται κατά την ενηλικίωση. Η ακμή μπορεί να είναι και κληρονομική. Μερικές γυναίκες που δεν εμφάνισαν ακμή κατά στην εφηβεία μπορεί να την εμφανίσουν στην ενήλικη ζωή τους, συνήθως πριν την έμμηνο ρύση.

Κατά τη εφηβεία, τα επίπεδα των ορμονών, ιδιαίτερα της τεστοστερόνης, αυξάνονται σημαντικά και στα 2 φύλα. Κατά συνέπεια, οι αδένες του δέρματος παράγουν περισσότερο σμήγμα και η λιπαρότητα αυξάνεται. Το σμήγμα απελευθερώνεται από τους πόρους προκειμένου να προστατεύσει το δέρμα και να το διατηρήσει ενυδατωμένο.

Ακμή σε πολύ μικρές ηλικίες

Η ακμή στα βρέφη ή νεογνική ακμή παρατηρείται στο 20% των νεογέννητων μωρών και εμφανίζεται συνήθως μέσα στις τρεις πρώτες εβδομάδες της ζωής αλλά μπορεί επίσης, πιο σπάνια, να εμφανιστεί αμέσως μετά τη γέννηση. Τα αγόρια επηρεάζονται συχνότερα από τα κορίτσια.

Αν και για την εμφάνιση της ακμής μωρού δεν υπάρχει επαρκής επιστημονική εξήγηση, συχνά αιτία της είναι η διέγερση των σμηγματογόνων αδένων του μωρού από τις ορμόνες της μητέρας τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης.

Ορισμένα φάρμακα που λαμβάνει η μητέρα κατά τη διάρκεια της κύησης ή του θηλασμού μπορούν να πυροδοτήσουν την εμφάνιση ακμής στο βρέφος, η οποία σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί σημάδι ορμονικής διαταραχής του ίδιου του μωρού. Οι αιτίες της βρεφικής ακμής δεν έχουν σχέση με αυτές της εφηβικής ακμής.

Τα συμπτώματα είναι το νεογνό να εμφανίζει κόκκινα σπυράκια, τα οποία εντοπίζονται στο πρόσωπο του, κυρίως στο μέτωπο, στα μάγουλα και στο πηγούνι, ενώ οι βλάβες μπορεί να επεκτείνονται στην πλάτη και στο πάνω μέρος του θώρακα.

Τα μικρά χαρακτηριστικά σπυράκια με λευκή κεφαλή περιτριγυρισμένα από κοκκινωπό δέρμα, γίνονται πιο έντονα όταν το μωρό κλαίει ή ζεσταίνεται ή το δέρμα του ερεθίζεται από εκκρίσεις σάλιου, γάλακτος ή ακόμη έχει τριφτεί από κάποιο τραχύ πανάκι.

Πάντως, πρόκειται για ένα συνηθισμένο και παροδικό δερματικό πρόβλημα που δεν ενοχλεί τα ίδια τα βρέφη.

Η νεογνική ακμή συνήθως εξαφανίζεται από μόνη της μέσα σε λίγες εβδομάδες αλλά σε κάποια μωρά μπορεί να επιμείνει μέχρι 6 μήνες.

Αντιμετωπίζοντας την βρεφική ακμή

Με την εμφάνιση των πρώτων ασυνήθιστων σημαδιών στο δέρμα, συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας. Πλένετε το πρόσωπο του μωρού με καθαρό βαμβακερό πανί και χλιαρό νερό δύο με τρεις φορές την ημέρα, χωρίς υπερβολές. Το υπερβολικό πλύσιμο με σαπούνι μπορεί να ερεθίσει περισσότερο το ευαίσθητο δέρμα του. Με ένα πανάκι φροντίστε να στεγνώνετε το δέρμα του μωρού σας, με απαλές κινήσεις. Ιδιαίτερα αν είναι στα μάγουλα και το σαγόνι, όπου με τα σαλάκια τους τα μωρά πολλές φορές επιμηκύνουν την παραμονή της. Μην τρίβετε και μην πιέζετε το δέρμα του μωρού σας. Τέλος, πρέπει να γνωρίζετε ότι η υπερβολική ζέστη γύρω από το μωρό μπορεί να προκαλέσει έξαρση και επέκταση των συμπτωμάτων της ακμής. Μπορείτε να δείτε εδώ τα σχετικά προϊόντα για την αντιμετώπιση της νεογνικής ακμής

Η ακμή δεν περιορίζεται στα βρέφη, τα παιδιά και τους εφήβους. Μπορεί να εμφανιστεί και σε ενήλικες ανεξαρτήτου ηλικίας.

Ακμή ως αποτέλεσμα ορμονικών αλλαγών

Τα ανδρογόνα είναι ορμόνες που υπάρχουν σε διαφορετικές συγκεντρώσεις στο αίμα σε άνδρες και γυναίκες. Εκκρίνονται από αδένες του ενδοκρινολογικού συστήματος, τα επινεφρίδια, τους όρχεις και τις ωοθήκες. Τα ανδρογόνα διεγείρουν τους σμηγματογόνους αδένες του δέρματος. Η υπερβολική έκκριση σμήγματος, προκαλεί με τη σειρά της εμφάνιση ακμής.

Μερικές παθήσεις του ενδοκρινικού συστήματος, όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και το σύνδρομο Cushing (ορμονική διαταραχή που οφείλεται στα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα), μπορεί να οδηγήσουν σε κρίσεις ακμής σε ενήλικους ανθρώπους.

Επειδή στους άνδρες, υπάρχουν ψηλότερα επίπεδα αίματος τεστοστερόνης από ότι στις γυναίκες, η ακμή που παρουσιάζουν είναι συνήθως πιο σοβαρή και διαρκεί για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Στις γυναίκες, οι ορμονικές αλλαγές που χαρακτηρίζουν τη ζωή τους ιδιαίτερα κατά την ωορρηξία, την έμμηνο ρύση, την εγκυμοσύνη, την κλιμακτήριο και την εμμηνόπαυση, μπορούν να οδηγήσουν σε προσωρινή εμφάνιση ακμής

Τέλος δεν αποκλείεται η λήψη ορισμένων φαρμάκων (πχ κορτικοστεροειδή ή αντισυλληπτικά) να επηρεάσει τα επίπεδα ορισμένων ορμονών, και να εμφανιστεί ακμή στον ασθενή που τα παίρνει. Έχετε στο νου σας ότι πρόκειται για μια προσωρινή κατάσταση, μη διακόπτετε και μη τροποποιείτε την θεραπεία σας χωρίς να το συζητήσετε με το γιατρό σας.

Ακμή ως αποτέλεσμα λαθών στον τρόπο ζωής

Σε αρκετές περιπτώσεις η εμφάνιση της ακμής στους ενήλικες δεν αφορά μόνο σε ορμονικές μεταβολές στο σώμα αλλά και σε διάφορες επιλογές της ζωής μας, που για οποιονδήποτε λόγο αυξάνουν την έκκριση του σμήγματος στο πρόσωπο και άρα κάνουν πιο εύκολο τον πολλαπλασιασμό του μικροβίου που προκαλεί την ακμή. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι

  • Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο η οποία πιστεύεται λανθασμένα ότι θεραπεύει την ακμή. Αν εμφανίζετε ακμή και εκτίθεστε στον ήλιο καθημερινά συνιστούμε τη χρήση ειδικών αντηλιακών κατάλληλων για ακνεϊκή επιδερμίδα.
  • Τα προϊόντα περιποίησης και ομορφιάς με βάση τα έλαια μπορεί να επιδεινώσουν την ακμή, οπότε συνιστάται η χρήση προϊόντων με την ένδειξη «μη φαγεσωρογόνο», καθώς τα προϊόντα αυτά δε φράζουν τους δερματικούς πόρους. Ιδιαίτερη προσοχή να δίνεται στο μακιγιάζ. Δείτε εδώ όλα μας τα προϊόντα που είναι συμβατά με την ακνεϊκή επιδερμίδα.
  • Το βρώμικο κινητό / γυαλιά / μαξιλαροθήκες / πετσέτες. Και αυτό γιατί διευκολύνουν την συσσώρευση σμήγματος, νεκρών κυττάρων και βρωμιάς στο δέρμα, και αποφράσσουν τους πόρους του στα σημεία του προσώπου όπου ακουμπούν.
  • Το συχνό άγγιγμα του προσώπου. Η ακμή μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε σημείο του δέρματος στο οποίο ασκείται επαναλαμβανόμενη πίεση
  • Η χρήση gel στα μαλλιά που εξαπλώνεται συχνά στο μέτωπο, μπορεί να προκαλέσει τοπικά ακμή
  • Η υπερβολική χρήση καθαριστικών. Η χρήση καθαριστικών προσώπου σε βαθμό μεγαλύτερο από αυτόν που σας πρότεινε ο γιατρός σας ή προτείνει ο κατασκευαστής του καθαριστικού, μπορεί να οδηγήσει σε τέτοια ξηρότητα το δέρμα, ούτως ώστε να προκληθεί μεγάλη έκκριση σμίγματος αντιδραστικά στη συνέχεια και η επιδερμίδα να γίνει περισσότερο λιπαρή.
  • Το ότι συνήθως όταν εμφανίζεται κάποια βλάβη ακμής, τείνουμε να σπάμε τα σπυράκια με γυμνά χέρια. Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μεταφερθεί σε διπλανά σημεία σμίγμα και νεκρά βακτήρια ενώ το ίδιο το σημείο που επιχείρειτε να καθαρίσετε να μην καθαριστεί επαρκώς και το πρόβλημα να επιστρέψει σύντομα. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ειδικά προϊόντα τοπικής εφαρμογής για μεμονωμένες ογκώδεις ατέλειες ή και να εφαρμόσετε πάγο σε εκείνο το σημείο.
  • Το κάπνισμα. Κόβοντας το κάπνισμα, πέρα από το σημαντικότερο και προφανές όφελος του ότι προστατεύετε την υγεία σας, θωρακίζετε και το δέρμα σας. Αναρωτηθήκατε ποτέ πού πάει όλο αυτό το σύννεφο καπνού που ξεφυσάτε σε κάθε ρουφηξιά τσιγάρου; Στην πραγματικότητα, κατακάθεται στο πρόσωπό σας, προσθέτοντάς βλαβερές τοξίνες στο δέρμα σας και εμποδίζοντας τα κύτταρά σας να οξυγονωθούν και τους ιστούς να αναπλαστούν. Θυμηθείτε! Μια απόφαση είναι η διακοπή του καπνίσματος και χιλιάδες τα οφέλη για σώμα και δέρμα.
  • Το να μένει το σώμα άπλυτο μετά από έντονη εφίδρωση ή και έκθεση σε σωματίδια ρύπων. Είναι απαραίτητος ο καθαρισμός όταν επιστρέψουμε στο σπίτι. Εννοείται πως γενικά οτιδήποτε προστίθεται στην επιδερμίδα την ημέρα (πχ το makeup) πρέπει να αφαιρείται πριν τον βραδινό ύπνο με το κατάλληλο καθαριστικό.
  • Το στρες προκαλεί αύξηση στα επίπεδα κορτιζόλης στο σώμα, το οποίο αυξάνει την λιπαρότητα, η οποία με τη σειρά της προκαλεί τα ξεσπάσματα ακμής.
  • Η σοκολάτα και οι λιπαρές τροφές μπορεί να προκαλέσουν επιδείνωση των συμπτωμάτων της ακμής

Η ροδόχρους ακμή

Η ροδόχρους ακμή (acne rosacea) αναφέρεται καμιά φορά ως ακμή των ενηλίκων, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει μεγάλη σχέση με τα σπυριά και τους φαγέσορες που προσβάλλουν συνήθως τους εφήβους. Η ροδόχρους ακμή είναι μια φλεγμονώδης δερματοπάθεια που συχνά καταλήγει σε ερύθημα του προσώπου.

Εικόνα αναδημοσιευμένη από το blog.frezyderm.co.uk

Σε αρχικό στάδιο, η ροδόχρους ακμή εμφανίζει ερυθρότητα στο πρόσωπο και ευρυαγγείες.

Στο δεύτερο στάδιο, συνυπάρχουν βλατίδες και φλυκταινίδια που προκαλούν κνησμό, ενώ παράγεται πολύ σμήγμα.

Υπάρχει όμως και η φυματώδης μορφή με επίμονο οίδημα και υπερπλαστική διόγκωση ανατομικών περιοχών του προσώπου π.χ. στη μύτη.

Τέλος, η ροδόχρους νόσος μπορεί να προσβάλει τους οφθαλμούς με φλεγμονή (βλεφαρίτιδα, επιπεφυκίτιδα, κερατίτιδα, χαλάζιο).

Η θεραπεία και η αντιμετώπιση μέσω προσωπικής φροντίδας μπορεί να ανακουφίσει από τα συμπτώματα. Η ροδόχρους ακμή είναι πιθανό να προκαλείται από τις ακραίες θερμοκρασίες, διατροφικούς παράγοντες (π.χ. πικάντικα φαγητά) και το στρες. Την επιβαρύνει επίσης το κάπνισμα, αλλά και η έκθεση στον ήλιο χωρίς αντηλιακό.

Η σοβαρότερη διαφορά μεταξύ τους (με την κοινή ακμή), είναι ότι για την ροδόχρου ακμή δεν υπάρχει μέθοδος οριστικής θεραπείας αλλά διάφοροι τρόποι για να διατηρείται υπό έλεγχο, ενώ η ακμή της εφηβείας αντιμετωπίζεται και συνήθως υποχωρεί πλήρως λίγα χρόνια μετά την ενηλικίωση (συνήθως μέχρι τα 25 έτη) και το αργότερο έως την ηλικία των 30 ετών. Για την αντιμετώπισή της υπάρχουν συγκεκριμένα προϊόντα ωστόσο σε κάθε περίπτωση η διαχείριση της ροδόχρου ακμής απαιτεί τακτικές επισκέψεις στο δερματολόγο σας προκειμένου να παρακολουθεί την εξέλιξη του προβλήματος μέσα στο χρόνο.


0